Trick or Treat: Kantang pamatay

Noong buhay pa si Tatay, may itinuro siyang kanta kay Maui, anak naming babae, isang gabi bago mag-Araw  ng mga Patay. Isinulat niya iyon sa kapirasong papel  at ipinakabisa sa kanyang apo. Ganito ang kanta:

 “ Kaluluwa kaming tambing, sa purgatoryo kami galing.

Kung kami’y paglilimusan, pakibilisan lang po.

 Baka kami’y mapagsarhan ng pinto sa kalangitan.”

 Nagulat ako dahil hindi niya itinuro ito sa akin at lalong hindi niya ito kinakanta sa paghehele sa amin. Pero lumabas ang kanta nang minsang tinawag ni Maui ang kanyang mga kalaro sa bahay at mag-Halloween Costume Party sila. Tuwang-tuwa si Tatay sa apong nangunguna sa pagbibihis sa mga kalaro ng damit na pang-Frankenstien, pang-kuba ala Quasimodo, pangmulto, pang-aswang, zombie at pangbruha.

 Si Maui, gumaganap na witch, ang nangunguna sa prusisyon ng mga batang naka-costume sa aming subdibisyon at nagturo sa mga naghahagikgikang bata ng kantang itinuro ng kanyang lolo. Kaibahan lang siguro sa panahon ng kanyang lolo ang pagsasabi nila nang sabay-sabay na: “Trick or treat!” O baka ganoon rin ang sinasabi nina Tatay noong panahon ng mga Amerikano. sa Pilipinas.

 Nakaipon sina Maui ng maraming kendi at pera. Ipinambili nila ito ng pagkain, naglatag ng malaking carpet sa aming bubong, nagsiupo, nagsihigaan at nagkuwentuhan hanggang abutin ng hatinggabi sa ilalim ng mga bituin.

 Nagawang maipakita sa akin ni Tatay ang panahong kinalakhan niya sa Pasay. Hindi ko man lang ito naranasan dahil balatengga ako sa mga gawaing-bahay at sa aking mga libro.

 Si Nanay naman sa Leyte, ang nangunguna sa mga dasal para sa mga patay simula noong maliit pa akong bata. Bored to death ako, wika nga, dahil sa napakahabang dasal na hindi ko naiintindihan kung para saan at para kanino. Ngayon ko na lang naunawaan ang lalim at kahulugan ng kanyang dasal. Ganito ang bahagi ng dasal ni Nanay sa wikang Binisaya o Waray:

 “Salubnganan nga amon ginpupuy-an,  imo kami panabangan (Sa libingang aming kinasasadlakan, iligtas mo kami).”

 May mahabang listahan si Nanay ng mga pangalan ng mga ninuno na isa-isa niyang binabanggit at hinihilingan ng kaligtasan. Isang mamaratbat (prayer leader) si Nanay na mula sa angkan ng mga tambal, hilot, partira (nagpapaanak), kantor (mang-aawit sa simbahan) at mga mamaratbat rin. Hanga ako sa memorya niya dahil hanggang ngayon sa edad 83, dinadasalan pa rin niya ang mga patay nang tuluy-tuloy sa magkakahalong wikang Bisaya at Latin.

 Nakatutuwa dahil sa kasalukuyang henerasyon ng mga bata, maririnig pa rin ang dasal ni Nanay sa mga kaluluwa. Hindi ito nawawala. Alam pa rin ng mga batang parasabat (sumasagot sa mamaratbat) ang sinaunang dasal ng kanilang mga ninuno.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s