‘Hero’ man o bayani, ‘mangangayaw’ pa rin ang OFW

Mahaba ang pinagdaanang ebolusyon ng salitang bayani. May ibang kahulugan ito noong sinaunang panahon (mula 5000 Bago kay Kristo hanggang 700 Bago kay Kristo), ayon sa historyador na si Dr. Zeus Salazar sa kanyang lekturang “Ang Austronesyanong baRani Hanggang sa Kasalukuyang Hugis ng Kapilipinuhan” na ipinirisinta niya sa pagdiriwang ng Linggo ng Kasaysayan sa Unibersidad ng Pilipinas kamakailan.

Nakapaloob ang salitang ‘baRani’ (ipinaliwanag ng historyador na nagiging titik g, y at l ang malaking titik R kung kaya maaari itong maging baGani, baYani at baLani) sa wikang gamit ng mga sinaunang taong Austronesyano kung saan kabilang ang lahing Pilipino. Dala nila ang salitang ito magmula sa paglalakad at pandarayuhan ng mga Austronesyano galing sa Formosa (Taiwan ngayon) pababa sa Pilipinas hanggang sa umabot sa Polynesia sa rehiyong Samoa-Marquesa.

Kaugnay ng salitang bayani ang salitang ‘pangangayaw,’ ayon pa kay Dr. Salazar. Sa mga Proto-Austronesyano, tumutukoy ang ‘pangangayaw’ sa ‘kayaw’, ‘ma-nayaw’, ‘mangayaw’, ‘nayaw’ at ‘ngayaw.’ Pagtungo at pagdayo (hindi nangangahulugang pakikidigma sa ilang pagkakataon) ng bayani ito sa ibang pook upang may makuha siyang pagkain, alipin, at iba pang biyayang makapagpapaalwan at makapagbibigay-kaluwagan sa kanya at sa buhay ng ‘banua’ o ‘panua’. Nang sa gayon, nakakamit nila ang ‘ginhawa’ sa ‘banua’ o bayan. Nangangahulugan itong paghinga, buhay, kaluwagan at kaalwanan sa iba’t ibang wika sa Pilipinas.

Ito ang dalumat (konsepto) ngayon ng pagiging bayani ng mga overseas Filipino worker (OFW). Dumadayo (nangangayaw) sila ngayon sa ibang bansa upang maghanap-buhay at kumita ng pera para sa ikabubuti sa pangunahin ng kanilang pamilya. Nagnanais ang bawat OFW na guminhawa.

Tama bang tawagin silang ‘heroes’, tutal ay Araw naman ng mga Pambansang Bayani (National Heroes Day) sa Agosto 30?

“Don’t give us that crap!” sabi ng asawa kong OFW sa loob ng 13 taon, kasabay ng pag-aalimura sa sinumang umimbento ng pagiging bagong bayani ng mga OFW.  Gusto lang daw silang pagkakitaan ng pera ng gobyerno kaya pilit silang tinatawag na bagong bayani samantalang mula pa lang sa ibang bansang pinagtatrabahuan ng mga OFW, alipin ang turing sa kanila ng mga embahada,  gatasan sa airport at balon ng dolyar at pasalubong ng mga kamag-anak.

Mula noon hanggang ngayon, nanatili ang dalumat ng baRani. Ngunit, ayon kay Dr. Salazar, pumasok ang ideya ng ‘bagong bayani’ nang pumasok sa Pilipinas ang ideya ng ‘heroe’ ng mga Espanyol.  Pinaigting ng Propaganda  ang  dalumat na itong may kasamang pag-aalay ng buhay para sa bayan. Hanggang sa naging ‘hero’ ito sa wikang Ingles. Ito ngayon ang umiiral at namamayani sa pampulitika, pang-ekonomya at pangkultural na mga usapin sa lipunang Pilipino.

Samantala, patuloy na nandarayuhan, nakikibaka, nakikipagbuno o nagpapala ng buhangin ang mga OFW sa ibang bansa upang makatikim naman ng ginhawa ang kanilang pamilya sa Pilipinas.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s